Wystarczy  STARGARD 

2009 -2011

Poniżej tekst (wraz z przypisami), który został przedstawiony w kwietniu 2009 roku przedstawicielom władz samorządowych Stargardu,  powiatu stargardzkiego, gminy wiejskiej oraz stargardzkiemu posłowi, jako stanowisko, wniosek  i prośba o wsparcie Towarzystwa Przyjaciół Stargardu w sprawie oficjalnej nazwy naszego miasta.

Pod nim informujemy CO DALEJ W SPRAWIE

STARGARD – jesteśmy u siebie

W tym roku mija 10 lat od podjęcia przez nas akcji zmiany urzędowej nazwy naszego miasta. Właśnie w grudniu 1999 r. głośno i szeroko wypowiedzieliśmy to, co tkwiło w nas od dawna. Wiedzieliśmy też, że nasz pogląd podziela wielu stargardzian. Zawsze dla nas STARGARD, miasto naszego dzieciństwa, młodości i lat dojrzałych, był tylko i wyłącznie STARGARDEM.

·        Wybraliśmy to miasto na nasz dom, na całe życie, mając świadomość jego historii, wyraźnej tożsamości i szczególnego uroku.

·        Daliśmy wyraz swemu niezadowoleniu z faktu niedostatecznej wiedzy o STARGARDZIE i niedoceniania jego niepospolitych walorów architektonicznych[i]

·        Mimo problemów, jakie występowały w tym czasie, mieliśmy również głębokie przekonanie, że STARGARD ma potencjał, który może dać mu rozkwit i uczynić go bardziej widocznym i znaczącym ośrodkiem, nie tylko w regionie, ale i w kraju.

·        Wierzyliśmy, że STARGARD ma wszelkie dane, by rozwijając się gospodarczo, być jednocześnie atrakcyjnym miejscem do życia dla jego mieszkańców.

Naszym zdaniem, jednym z warunków, które trzeba spełnić, by STARGARD rozwinął swoje możliwości, jest wiara jego mieszkańców w wartość swoją i swojego miasta. I że to jest podstawa, by móc realizować swoje marzenia.

Jednym z kroków wiodących do tego celu była nasza akcja - chęć pozbycia się tego, co nas ogranicza w naszej miejskiej tożsamości, co nas klasyfikuje, co determinuje nasze miejsce w szeregu. Takim właśnie symbolem i wyrazem naszego przyporządkowania jest przymiotnik „szczeciński” w nazwie naszego miasta i jego niewątpliwie dzierżawczy charakter.

Cała akcja próby zmiany nazwy miasta miała swoją dynamikę i historię. Jej streszczenie i argumenty przemawiające za zmianą można przeczytać na stronie Towarzystwa Przyjaciół Stargardu www.tps.stargard.pl  pod „przyciskiem” – „Wystarczy STARGARD”.

Ponieważ przez dziesięć lat w dorosłe życie weszło wielu stargardzian, chcielibyśmy ponownie, choć w skrócie, przytoczyć niektóre z nich.

Tożsamość

           Nazwa miasta pozwala identyfikować się z nim jego mieszkańcom – że STARGARD jest stargardzki. Dodatek pochodzący od nazwy innego miasta niewątpliwie zakłóca tę identyfikację. Tym bardziej, że z reguły miasta sąsiadujące ze sobą w pewnych sprawach współpracują, w innych są rywalami. Jest to naturalne i nie należy tego rozwadniać, przemilczać, czy zaciemniać. W historii stosunków obu miast, także współcześnie, mamy na to wiele przykładów. Ale w żadnym momencie historii STARGARDU nie byłoby możliwe „wzbogacenie” jego nazwy o przymiotnik pochodzący od jego dużego sąsiada. Jedyny taki moment, kiedy nikt nie liczył się ze zdaniem obywateli w takich kwestiach, to czasy stalinowskie i właśnie w roku 1950 wprowadzono zmianę historycznej nazwy naszego miasta.

           W Europie nie spotyka się takich zwyczajów[ii]. Zaprzeczały one bowiem samorządności i autonomii miejskich organizmów. Położenie miasta mogły dookreślać: kraina, rzeka itp.

           Dla osób, dla których różne imponderabilia i symbole są ważne, które czują silny związek ze swą małą ojczyzną, sprawa nazwy swego miejsca na ziemi nie jest obojętna. Dlatego podczas naszej akcji mieliśmy wyrazy poparcia od osób spoza STARGARDU, wrażliwych na punkcie patriotyzmu lokalnego, społeczników aktywnych w swoich środowiskach[iii].

           Mentalnie, dla przytłaczającej części mieszkańców miasta, jest ono STARGARDEM. Tak o nim mówimy na co dzień, tak o nim piszemy, wielu również na pismach urzędowych[iv].

           Zawsze i bez fałszywej nuty mówiliśmy, że akcja nie jest wymierzona przeciw Szczecinowi. Nie jest antyszczecińska, ale prostargardzka. Przecież nie mamy nic przeciwko powstaniu metropolii szczecińskiej, w skład której mógłby wejść STARGARD. Jedyne, co byśmy chcieli, to to,  by nie działała ona na zasadzie dominacji największego miasta, ale rozwiązywała wspólne problemy. I to w taki sposób, by niezagrożona była podmiotowość jej mniejszych członków[v].

Zabytek językowy

           Mamy szczęście, że nazwa naszego miasta w zasadzie nie była zmieniana od jego początków. Jest wspaniałym reliktem języka dawnych Pomorzan, należącego do grupy języków Słowian zachodnich[vi]. Nawet Niemcy, mając świadomość pochodzenia nazwy naszego miasta, nie zmienili jej[vii]. I Polacy, w związku z tym, nie musieli jej zmieniać. Świadczy ona bowiem dobitnie o słowiańskich początkach STARGARDU.

           Zabytki materialne w czasie ich rewitalizacji oczyszcza się ze zbędnych dodatków fałszujących obraz. Mamy więc np. regotyzację zabytków. Czy żywy zabytek językowy nie powinien podlegać tym samym zasadom? Właśnie przez szacunek dla pochodzenia nazwy, urody słowa, nie należy jej psuć nieprzystającym doń dodatkiem. Daje to wyraźny dysonans.

Promocja

           Dzisiaj rozwój miast w dużym stopniu zależy od wypromowania się, w celu zaprezentowania swej atrakcyjności turystom i potencjalnym inwestorom. Ważne, by innym pokazać swoje walory, by zostać zauważonym wśród tłumu innych.

           Atrakcyjność i znaczenie miasta nie zależą od jego wielkości, lecz przede wszystkim od wielu warunków, wśród których najważniejsze to położenie, infrastruktura, wszelkie zasoby i klimat dla przedsiębiorczych. Z tym trzeba wyjść na zewnątrz, trzeba pokazać, co się ma najlepszego i - co też ważne - że ma się charakter. By się przebić, stosuje się różnorodne techniki marketingowe, dla których podstawowe znaczenie mają: marka, logo, hasło, slogan. One skrótowo, obrazem lub słowem, wyrażają istotę miasta, by nim zainteresować i zaciekawić.

           Najważniejszym identyfikatorem i nośnikiem informacji jest jednak nazwa miasta. Za nią stoi wyobrażenie o nim. Naszym zdaniem, siła tkwiąca w nazwie STARGARD - w źródłosłowie jego części składowych, jest całkowicie niwelowana przez przymiotnik szczeciński. Miasto o wielowiekowej przeszłości (w domyśle: stare – tj. odwieczne, trwałe, dostojne, cenne; gród – tj. samodzielny, bo wydzielony, samorządny) nagle zostaje uraczone przymiotnikiem, który mówi, że jest podporządkowane, podległe, zależne, czyjeś, nijakie (satelita?, sypialnia bez tożsamości?). Skutkiem tego są tak skandaliczne użycia nazwy naszego miasta, jak St. Szczeciński, a bywało, że i S. Szczeciński[viii]. I nawet, gdyby Szczecin znajdował się w ekstraklasie polskich miast, czego mu szczerze życzymy, nie zmieniłoby to tego negatywnego wydźwięku, jaki powstaje przy połączeniu tych dwóch słów w oficjalnej nazwie miasta.

          Dobrze, gdy nazwa jest oryginalna, ale i krótka, i łatwa. Nasz język stwarza spore kłopoty cudzoziemcom. Akurat nazwa STARGARD, mimo słowiańskiego pochodzenia, nie stwarza kłopotu. Szczecin stara się w swojej promocji używać zapisu fonetycznego nazwy miasta, by nieznający polskiego języka mogli ją wypowiedzieć. Szczęśliwie, w tym globalizującym się  świecie, nazwa STARGARD może być wypowiadana bez kłopotów[ix]. Ten fakt w przypadku promocji poza Polską nie jest bez znaczenia.

          Również i dla firm znak rozpoznawczy, jakim jest nazwa, marka, czy logo, jest dość ważny. Jest to pierwszy i podstawowy identyfikator. „Sztuka” ich tworzenia i względy praktyczne każą, by nie były one rozgadane, by miały swoją siłę. Stąd jedyne przedsiębiorstwo o charakterze globalnym, jakie ma swą siedzibę w STARGARDZIE, ma nazwę „Bridgestone Stargard Sp. z o.o.”. Inne przykłady to: „Waryński - Stargard Sp. z o.o.”, „PKS Stargard Sp. z o.o.” lub logo, jak np.:  OSiR Stargard, Muzeum Stargard, Błękitni Stargard[x]. Wiele ma w nazwie sam przymiotnik „stargardzki” (w różnych rodzajach). Święto naszego miasta to „Dni STARGARDu”, nazwa naszego szlaku staromiejskiego to „STARGARD - Klejnot Pomorza”. W internecie i na papierze firmowym Urzędu Miejskiego istniejemy jako „stargard.pl”. W naszych rozmowach używa się jedynie nazwy STARGARD, inaczej to nieprzyjemnie zgrzyta, szczególnie u nas. Te wszystkie przykłady świadczą o nieporęczności stosowania pełnej oficjalnej nazwy w takich przypadkach i pewnej oczywistości, że wbrew tej nazwie STARGARD to STARGARD. On mentalnie takim jest, chodzi tylko o to, żeby to, co w myśli, było też w słowie i w piśmie. A stanie się tak, gdy będzie w wersji oficjalnej.

Praktyka

          Nie sposób pominąć pewnych względów praktycznych. Krócej, znaczy szybciej. Np. w PIT 37 na pierwszej stronie trzeba użyć nazwy miasta aż 7 razy. A z iloma innymi deklaracjami, formularzami, dokumentami mamy na co dzień do czynienia? Oficjalna nazwa naszego miasta jest jedną z najdłuższych w Polsce.

          Podczas akcji sprzed dziesięciu lat badaliśmy potencjalne koszty całego przedsięwzięcia zmiany oficjalnej nazwy. Były one wbrew pozorom niewielkie, a w każdym razie śladowe, gdy porównamy je z kosztami, jakie miasta przeznaczają na promocje. Obecnie zbliża się kolejna wymiana dokumentów tożsamości na biometryczne, niezbędne w nowoczesnym społeczeństwie. Nie będzie na nich miejsca zamieszkania. Rozważany jest też projekt zwolnienia obywateli z kosztów wymiany tych dokumentów[xi].

          Znaczenie wszechobecnej niegdyś pieczątki spada z roku na rok. Ale nawet, jeżeli jeszcze funkcjonują, to po zmianie nazwy łatwo będzie je „odchudzić”. Faktury drukowane są elektronicznie, coraz powszechniejsza będzie e-faktura. Różne zasoby informacyjne i identyfikacyjne coraz częściej gromadzone są w formie cyfrowej, którą bardzo prosto można zaktualizować. W STARGARDZIE mamy elektroniczny system ewidencji ksiąg wieczystych. Wszelkie dokumenty powstałe wcześniej zachowują swoją ważność.

Szyldy trzeba co jakiś czas odświeżać i wymieniać (tę konieczność można by zilustrować wieloma przykładami). Zresztą, przy wielu innych okazjach zmian instytucjonalnych, czy administracyjnych, nikt specjalnie tego aspektu nie bierze pod uwagę. Zawsze i tu można zastosować okres przejściowy.

          Wiele miejscowości w Polsce podjęło się zmiany swoich nazw i nie stanowiło to większego problemu. Na przykład, miasto Kostrzyn nad Odrą, które w 2003 r. wydłużyło swą oficjalną nazwę, wydało mniej niż 5 tys. zł. Pozostałe zmiany, skutkujące kosztami, rozłożono w czasie, co przy zgranej logistycznie współpracy urzędów przebiegło prawie bezboleśnie dla mieszkańców.

          Podnoszona z reguły, jako kontrargument, kwestia mylenia Stargardu ze Starogardem nadal miała i ma miejsce mimo kodów pocztowych i oficjalnych dookreśleń przymiotnikami. Świadczą o tym takie, spotykane przez nas w mowie i piśmie, sformułowania: Stargard Gdański, „Kazimierz Deyna rozpoczął karierę we Włókniarzu Starogard Szczeciński”. Skoro tak jest, aż prosi się, by jedno miasto było bez przymiotnika, a drugie z przymiotnikiem. I dopiero to może je skutecznie rozróżniać. Wtedy pomylenie Stargardu ze Starogardem Gdańskim byłoby już pomnikową nonszalancją.    

          Według nas, zasadność argumentów przemawiających za potrzebą zmiany nazwy jest bezdyskusyjna. Ważne jest teraz, jak osiągnąć ten cel.

          Sytuacja prawna jest obecnie taka:

• mamy za sobą konsultacje społeczne, których rezultatem było ponad 2/3 głosujących za zmianą spośród biorących udział w konsultacjach,
• aktualna, bowiem nieodwołana, jest uchwała Rady Miejskiej nr XVIII/282/2000 z dnia 28 listopada 2000 r. zobowiązująca (wówczas Zarząd Miasta) do podjęcia działań w kierunku zmiany nazwy miasta,
• niezbędne jest ponowienie wniosku do MSWiA w sprawie zmiany nazwy, usuwając przeszkody, które były uzasadnieniem jego zwrotu w 2001 r., lub w przypadku, gdy były one absurdalne, „dyskutując” z nimi[xii]. Można mieć nadzieję, że rząd premiera, który w szczególny sposób prezentował swoje przywiązanie do złożonej i bogatej przeszłości swojego Gdańska, zgodzi się na przeprowadzenie zmiany.

 Zarząd Towarzystwa Przyjaciół Stargardu zobowiązany jednogłośnie podjętą uchwałą Walnego Zebrania Towarzystwa z dnia 29 września 2008 r. z pełnym przekonaniem prosi i wnioskuje o podjęcie starań o zmianę oficjalnej nazwy naszego miasta na STARGARD.

PRZYPISY

I co dalej?

• W kwietniu i maju 2009 się kilkanaście wzmianek, informacji i artykułów prasowych, radiowych i telewizyjnych na ten temat - w zdecydowanej większości przychylnych

•  W dniu 26 maja 2009 Rada Miejska Stargardu jednogłośnie podjęła uchwałę o upoważnieniu Prezydenta Miasta do rozpoczęcia prac zmierzających do zmiany nazwy miasta na STARGARD

• W lipcu 2010 sejm przyjął ustawę o dowodach osobistych, która wprowadza od 1 lipca 2011r. nowy wzór dowodu tożsamości nie zawierającego adresu zamieszkania. Usunęło to podstawową przeszkodę w przeprowadzeniu zmiany. W przypadku zmiany adresu dowód tracił ważność w ciągu trzech miesięcy. Tego zagrożenia nie ma w przypadku innych dokumentów.

• W dniu 28 grudnia 2010 Rada Miejska uchwaliła przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami Stargardu w sprawie zmiany oficjalnej nazwy miasta.

• Od 15 stycznia do 15 marca 2011r. trwały konsultacje. Stargardzianie mogli  oddać swój głos  w ponad 20 punktach na terenie miasta.

• Głos oddało 11 780 osób, głosów ważnych było 10617 (8913 od osób pełnoletnich, 1704 poniżej 18 roku życia). Za skróceniem nazwy było 6115 głosów (ogółem 57,6 %, wśród dorosłych 56,5%), przeciw - 4365  głosów (ogółem 41,1%, wśród dorosłych 42,2%). Frekwencja wyniosła 15,7%, a wśród osób dorosłych 16%. Głosy nieważne to w zdecydowanej większości pochodziły od osób spoza miasta (choć i tu więcej osób było za zmianą nazwy)

• Biorąc pod uwagę obserwowane powszechnie niskie uczestnictwo obywateli naszego kraju w konsultacjach, referendach, wyborach i podobnych akcjach należy ocenić ten wynik frekwencyjny jako dobry. Np.: w wyborach samorządowych w Stargardzie w 2010 roku wzięło udział ok. 37% uprawnionych; w II turze wyborów prezydenta Szczecina w 2010 roku wzięło udział ok. 25% uprawnionych, tak więc obecnego prezydenta Szczecina wybrało ok. 16 % uprawnionych; w wyborach uzupełniających do senatu w okręgu pilskim w 2011 roku wzięło udział ok. 6% uprawnionych, a senatora wybrało 2,41% wyborców, podobnie było kilka lat temu w Stargardzie; w konsultacjach dotyczących zmiany nazwy Rabki (zakończonej powodzeniem) wzięło udział mniej niż 2% obywateli.

• 29 marca 2011 Rada Miejska Stargardu przy 18 głosach "za", 1 "przeciw", 2 "wstrzymujących się" uchwaliła podjęcie starań o zmianę oficjalnej nazwy miasta na Stargard.

• W wykonaniu uchwały RM został złożony wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wojewoda Zachodniopomorski pozytywnie zaopiniował wniosek.

• Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych przy MSWiA wydała opinię pozytywną

• Sytuacja na dzień 2.06-2011 wygląda następująco (wg strony internetowej UM Stargard):

"Ministerstwo pismem z dnia 18.05.2011 r. potwierdzając pozytywną opinię Komisji Nazw Miejscowości wskazało jednocześnie na konieczność spełnienia dodatkowych warunków tj. przedłożenia Ministrowi SWiA:
- wniosku Rady Powiatu Stargardzkiego o zmianę nazwy siedziby władz Stargardu Szczecińskiego na Stargard,
- wniosku Rady Gminy Stargard Szczeciński (gmina wiejska) o zmianę nazwy siedziby władz ze Stargardu Szczecińskiego na Stargard.
Zasugerowano również, iż wskazane byłoby także przygotowanie wniosku o zmianę nazwy gminy (wiejskiej) Stargard Szczeciński na Stargard, czego nie zakwalifikowano jako warunek konieczny.
Konieczność spełnienia dodatkowych warunków nie wpłynęła na ważność wcześniej złożonych wniosków, a jedynie spowodowała, iż najbliższy możliwy termin wejścia w życie zmiany nazwy miasta został przesunięty na 01.01.2013 r. Do realizacji warunków wskazanych przez ministerstwo obowiązuje termin ustawowy tj. 31 marca roku poprzedzającego termin wprowadzenia zmiany. W związku z powyższym nie można brać pod uwagę jakichkolwiek innych terminów.
Dodatkowo ewentualna zmiana nazwy miasta od 01.01.2013 r. jest zbieżna z naszymi oczekiwaniami, które wynikają ze zmiany terminu wejścia w życie ustawy o dowodach osobistych z 01.07.2011 na 01.01.2013r. Nowy termin wejścia w życie ustawy o dowodach osobistych został uchwalony przez parlament już po złożeniu przez nas wniosków do ministerstwa. Zmusiło nas to do podjęcia działań zmierzających do przesunięcia o rok ewentualnej zmiany nazwy miejscowości. Pismo z ministerstwa z wyrażonymi oczekiwaniami spowodowało automatyczne przesunięcie daty zmiany nazwy, a tym samym zrealizowało nasze oczekiwanie.

• Reasumując:
  - pierwotne wnioski zachowują swoją ważność,
  - spełnienie dodatkowych warunków, wskazanych przez ministerstwo, nie wymaga konieczności wszczynania jakichkolwiek dodatkowych procedur ustawowych ze strony Rady Miejskiej czy Prezydenta.
  - co najważniejsze zbieżność terminów tj. 01.01.2013 r. nie spowoduje żadnych komplikacji i kosztów dla stargardzian, co było i jest najważniejszym warunkiem całej procedury zmiany nazwy miasta.
  
  Po zakończeniu konsultacji prawnych podejmiemy określone działania, które zgodnie z obowiązującym terminem tj. do 31.03.2012 r. mają doprowadzić do pomyślnego zakończenie całej procedury. O dalszych konkretnych działaniach informować będziemy na bieżąco."
   

---

Okazuje się, że w ostateczności termin wprowadzenia nowych dowodów osobistych przesunięto na 1 lipca 2013 roku. Powoduje to, że najbardziej racjonalny termin skrócenia oficjalnej nazwy naszego miasta to 1 stycznia 2014 roku. Korzystne w tej sytuacji jest jedynie to, że do tego czasu ma być dokonana zmiana (cyfryzacja) dowodów rejestracyjnych i praw jazdy. 

sierpień 2011

---

Ze względu na to, że w MSWiA uznano,  iż w celu dopełnienia procedury zmierzającej do podjęcia decyzji o zmianie nazwy miasta trzeba jeszcze zasięgnąć opinii mieszkańców gminy wiejskiej Rada Gminy Stargard podjęła uchwałę o przeprowadzeniu konsultacji.

Nie ustosunkowując się do sensowności takich wymogów Towarzystwo Przyjaciół Stargardu skierowało do mieszkańców gminy z poniższy list.

"Mieszkańcy Gminy Stargard

 Drodzy Sąsiedzi

 Niedługo będą Państwo mogli uczestniczyć w zarządzonych przez Radę Gminy konsultacjach, dotyczących  zmiany nazwy Gminy Stargard Szczeciński z siedzibą władz w Stargardzie Szczecińskim na Gminę Stargard z siedzibą władz w Stargardzie. Jest to związane z wystąpieniem władz naszego miasta o zmianę jego oficjalnej nazwy na tylko Stargard.

Jesteśmy inicjatorem tej zmiany. 

Większość stargardzian, którzy uczestniczyli w przeprowadzonych rok temu konsultacjach, poparło tę zmianę. Rada Miejska niemal jednogłośnie upoważniła

Prezydenta Miasta do złożenia wniosku o zmianę nazwy Stargard Szczeciński na Stargard.

Zgodnie z obowiązującą procedurą Wojewoda Zachodniopomorski zaopiniował ten wniosek – pozytywnie. Również Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, która działa przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji, a złożona jest głównie z historyków i językoznawców, pozytywnie zaopiniowała ten wniosek.  

Teraz decyzja należy do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Rok w rok swoją nazwę bez większych problemów zmieniają setki  miejscowości w Polsce. Żeby tak się stało w przypadku naszego miasta, wskazane są konsultacje w tej sprawie także w Państwa gminie.

Państwo i my - stargardzianie, mieszkamy po sąsiedzku w swoich miejscowościach, chcąc, by było w nich tak, jak życzą sobie ich mieszkańcy.

Stargardzianie uczestniczący w konsultacjach już dwukrotnie (także w 2000 roku) opowiedzieli się za tylko Stargardem.

Czy Państwo mogliby tę decyzję uszanować?

Co by Państwo powiedzieli, gdybyśmy to my negatywnie odnieśli się do podobnej Waszej inicjatywy, o ile taka by nastąpiła?

Naszym zdaniem, także władz Stargardu, sprawa nazwy naszego miasta jest bardzo ważna z punktu widzenia jego interesu: wzmacnia jego tożsamość, jest uszanowaniem słowiańskiej nazwy w czystej formie, wpływa na jego skuteczną promocję, jest zgodna z uchwaloną niedawno marką miasta.

Aby ta zmiana nie była dotkliwa dla obywateli, połączono ją z terminem wprowadzenia nowych elektronicznych dowodów osobistych, w których nie będzie adresu. Ponadto zmiana ta uwzględnia fakt wprowadzania elektronicznych form innych dokumentów i zasobów ewidencyjnych.

To dla pojedynczego obywatela niweluje koszty. Dla urzędu gminy będą one znikome.

Liczymy na Państwa zrozumienie i życzliwość. Zabiegamy, aby Stargard zmienił swą oficjalną nazwę, już 12 lat. I nigdy nie byliśmy tak blisko tej zmiany, jak teraz. 

Towarzystwo Przyjaciół Stargardu" 

luty 2012

---